http://wnu.edu.kg/KyrgWiki/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%98%D0%9E%D0%9D%D0%94%D0%9E%D0%A8%D0%A3%D0%A3ИОНДОШУУ - Өзгөртүүлөр тарыхы2026-06-01T05:13:03ZУикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхыMediaWiki 1.36.2http://wnu.edu.kg/KyrgWiki/index.php?title=%D0%98%D0%9E%D0%9D%D0%94%D0%9E%D0%A8%D0%A3%D0%A3&diff=67813&oldid=prevvol3>KadyrM, 06:47, 30 Июнь (Кулжа) 2025 карата2025-06-30T06:47:36Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку версиясы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">06:47, 30 Июнь (Кулжа) 2025 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>vol3>KadyrMhttp://wnu.edu.kg/KyrgWiki/index.php?title=%D0%98%D0%9E%D0%9D%D0%94%D0%9E%D0%A8%D0%A3%D0%A3&diff=67814&oldid=prevKadyrm: 1 версия2025-06-30T02:30:10Z<p>1 версия</p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div><b type='title'>ИОНДОШУУ</b> – атом же молекулалардын бир же бир нече электронун жоготуусунун натый&shy;жасында оң иондордун пайда болушу. Айрым бөлүкчө гана эмес, анын көптөгөн жыйындысы (газ, суюктук ж-а катуу зат) да иондошот. Г а з ж-а с у ю к т у к т а г ы И. электр нейтралдуу бөлүкчөнү иондоо үчүн иондоо энергиясы (W) сарп кылынат. Бөлүкчөдөн (атом, молекула) бир электронду кошуп алып, оң иондорду пайда кылуу – И-нун эң жөнөкөй түрү. Ар бир хим. элементтин, бирикменин атом ж-а молекулала&shy;рынын ушундай И. жөндөмдүүлүгү И. потенциа&shy;лы м-н мүнөздөлөт. Бөлүкчөнүн И-сунун көп жолу бар: согуу, көп ирет, тепкичтүү, темп-ра&shy;лык ж-а фотондук И. Иондолуучу бөлүкчөгө И. энергиясы W башка бөлүкчөнүн урунуусу м-н берилсе, анда бул с о г у у И-су деп аталат. Эгер иондолуучу бөлүкчө дүүлүккөн абалда өзүн салыштырмалуу узакка кармаса, анда мындай бөлүкчөгө ар бир урунууда Wдан аз энергия бе&shy;рилсе да, бир нече жолу урунгандан кийин ион&shy;долсо, т е п к и ч т ү ү И. деп аталат. Жогорку темп-ралуу (103–104 <i>К</i>ден кем эмес) газда кине&shy;тикалык энергиясы чоң бөлүкчөлөр урунушкан&shy;да, алардын кинетикалык энергиясынын эсеби&shy;нен өз ара И. жүрсө, т е м п - р а л ы к И. болуп эсептелет. Газ ж-а суюктук бөлүкчөсү жарык таасири м-н да иондошот. Лазер нуру энергиясынын аздыгынан көп тепкичтүү И-ну<br />
ишке ашырат, б. а. бөлүкчө энергиясы төмөн бир нече фотонду жуткандан кийин ф о т о н&shy;д у к И. жүрөт. Газ бөлүкчөсү чыңалышы 109 <i>В/м</i>ден кем эмес күчтүү электр талаасында иондошуп, газ плазмага айланат. Газ ж-а суюк&shy;туктагы И. процесси м-н бир эле учурда ага каршы процесс болгон, ион м-н электрон кайрадан би&shy;ригип, нейтралдуу бөлүкчөнү түзөт. Катуу нерсе&shy;деги И. – электрон валенттик тилкеден өткөрүм&shy;дүүлүк тилкесине которулганда катуу нерсенин атомунун заряддалган ионго айлануу процесси. Катуу затта да т е м п - р а л ы к ж-а ф о т о н&shy;д у к И. болот. Катуу зат аркылуу заряддалган ж-а нейтралдык бөлүкчөлөр өткөндө да ал ион&shy;долот. Тышкы күчтүү электр талаасынын тааси&shy;ри астында бөлүкчө уланма иондолот ж-а катуу зат электрдик тешилет.<br />
[[Категория:3-том, 544-607 бб]]<br />
</div>Kadyrm