http://wnu.edu.kg/KyrgWiki/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%98%D0%9D%D0%94%D0%98%D0%AF_%D0%A3%D0%9B%D0%A3%D0%A2%D0%A2%D0%A3%D0%9A_%D0%9A%D0%9E%D0%9D%D0%93%D0%A0%D0%95%D0%A1%D0%A1%D0%98_%28%D0%98%D0%A3%D0%9A%29ИНДИЯ УЛУТТУК КОНГРЕССИ (ИУК) - Өзгөртүүлөр тарыхы2026-06-01T13:46:42ZУикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхыMediaWiki 1.36.2http://wnu.edu.kg/KyrgWiki/index.php?title=%D0%98%D0%9D%D0%94%D0%98%D0%AF_%D0%A3%D0%9B%D0%A3%D0%A2%D0%A2%D0%A3%D0%9A_%D0%9A%D0%9E%D0%9D%D0%93%D0%A0%D0%95%D0%A1%D0%A1%D0%98_(%D0%98%D0%A3%D0%9A)&diff=67495&oldid=prevvol3>KadyrM, 06:47, 30 Июнь (Кулжа) 2025 карата2025-06-30T06:47:36Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="ky">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку версиясы</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">06:47, 30 Июнь (Кулжа) 2025 -деги абалы</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="ky"><div class="mw-diff-empty">(Айырма жок)</div>
</td></tr></table>vol3>KadyrMhttp://wnu.edu.kg/KyrgWiki/index.php?title=%D0%98%D0%9D%D0%94%D0%98%D0%AF_%D0%A3%D0%9B%D0%A3%D0%A2%D0%A2%D0%A3%D0%9A_%D0%9A%D0%9E%D0%9D%D0%93%D0%A0%D0%95%D0%A1%D0%A1%D0%98_(%D0%98%D0%A3%D0%9A)&diff=67496&oldid=prevKadyrm: 1 версия2025-06-30T02:29:47Z<p>1 версия</p>
<p><b>Жаңы барак</b></p><div><b type='title'>И&#769;НДИЯ УЛУТТУК КОНГРЕССИ (ИУК)</b> –<br />
Индиядагы эң ири саясий партия. 1885-ж. де&shy;кабрда түзүлгөн. 1907-жылдан ал «аша чабуу&shy;чулар» ж-а «ортозаарлар» болуп экиге бөлүнүш&shy;көн. Б. Тилак башында турган «аша чабуучу&shy;лар» бийликке улуттук-боштондук күрөштүн натыйжасында жетүүнү көздөшсө, «ортозаар&shy;лар» ага колониялык бийлик м-н жакындашуу аркылуу акырындап ээ болуу керек деген пи&shy;кирди жетекчиликке алышкан. 1916-ж. «аша<br />
чабуучулар» өз уюмун бекемдей албагандан ки&shy;йин, ИУКка кошулууга аргасыз болгон. Индия&shy;дагы улуттук-боштондук кыймыл күчөгөн мез&shy;гилде (1918–22) ИУК жалпы элдик партияга айланган. ИУКтун программасынын негизин гандизмдин принциптери түзгөн. Башында М. К. <i>Ганди</i> турган ИУК өзүн өзү башкарууга<br />
«тынчтык ж-а мыйзам жолу м-н жетүү керек» деп жарыялаган. 2-дүйнөлүк согуш мезгилинде ИУК антиимпериалисттик кыймылга жетекчи&shy;лик кылган. Согуш аяктагандан кийин Улуу Британия Индияга көз карандысыздыкты берүү&shy;гө аргасыз көнгөн. Ага дүйнө жүзүндөгү улут&shy;тук-боштондук кыймылынын күчөшү ж-а ИУК-тун чечкиндүү күрөшү себеп болгон. Индия көз карандысыз мамлекетке айлангандан (1947) ки&shy;йин ИУК башкаруучу партия болуп таанылган.<br><br />
Көз карандысыз Индияда ИУК Ж. Неру башын&shy;да турган (1947–64) өкмөттү түзүп, 1948-ж. аг&shy;рардык, адм. реформалар турмушка ашырыла баштаган. 50-жылдардын башында ИУКтун ичинде пайда болгон ар түрдүү агымдар м-н топ&shy;тордун күрөшү күчөгөн. Ж. Неру өлгөндөн ки&shy;йин партияда «оңчул» агым күч алган. 1969- жылдын аягында ИУК экиге бөлүнүп, бийлик&shy;ке И. Ганди келген ж-а 1971-жылдагы парла&shy;ментке кезексиз шайлоодо демокр. күчтөрдүн колдоосу м-н ИУК жеңишке ээ болгон. 1977-жыл&shy;дагы шайлоодо ИУКтун бир катар жетекчилери (И. Ганди) парламентте жеңишке ээ болбой кал&shy;гандыктан, М. Десан башында турган жаната партиясы шайланган. 1980-жылдагы шайлоодон кийин ИУК жетекчилери кайрадан бийликке келген. 1980–84-ж. И. Ганди, 1984–91-ж. Р. Ган&shy;ди, 1991-жылдан Н. Рао.<br />
<br />
<br />
Ад.: <i>Девяткина Т. Ф.,</i> Индийский национальный конгресс (1947–64). М., 1970.<br />
[[Категория:3-том, 544-607 бб]]<br />
</div>Kadyrm