БЕЛЬГИЯНЫН тарыхына кошумча. - Өзгөртүүлөр тарыхы

Kadyrm: /* top */ категория кошуу

2024-09-12T05:16:52Z

top: категория кошуу

← Мурунку версиясы		05:16, 12 Сентябрь (Аяк оона) 2024 -деги абалы
1 -сап:		1 -сап:
	1940–44-ж. Экинчи дүйнөлүк согуш учурунда немецтер Б-ны басып алышкан. Өкмөт Англияга качып кетет, падыша Леопольд III Германияга сүргүнгө айдалган, ал 1940-ж. 28-майда Багынып берүү жөнүндө актыга кол койгон. 1944-ж. 3-сентябрда Брюссель англия аскерлери тарабынан бошотулган. 1945-ж. королдук бийликтин легитимдүүлүгү жөнүндө маселе көтөрүлүп, 1940-ж. Багынып берүү жөнүндө актыга кол койгондугуна байланыштуу король Леопольд IIIнү өлкөнүн тургундары айыпташкан. Натыйжада, королдук такты Леопольд IIIнүн уулу Бодуэнге (1993-ж. король Бодуэн көз жумган соң, анын иниси Альберт II такты мураска ээ болгон) өткөн. 1949-ж. Бельгия НАТОго, 1957-ж. Бельгия Европа эконономикалык шериктештигине (ЕЭС) кошулган. 1967-ж. НАТОнун баш кеңсеси Бельгияга көчүп келген. <br>1960-жылдардын башында «улуттук-лингвистикалык» карама-каршылыктардын курчушу этностор аралык жаңжалга айланып, мамлекеттин кыйрап калуу коркунучун туудурган. Кырдаалдын олуттуулугунан улам Бельгиянын башкаруучу чөйрөлөрү өлкөнү унитардык мамлекеттен федералдык мамлекетке айландырууга багытталган реформаларды баштоого аргасыз болгон. 1963-ж. августта француз, фламанд <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> немец тилдеринин жайылышынын чектерин кайра карап чыгуу блюнча мыйзам кабыл алынып, Брюссель шаарынын атайын (эки тилде) макамы бекитилген. 1970-ж. декабрда мамлекттик реформа башталган, анын максаты Бельгия мамлекетинин жаңы субъектилерин түзүү <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> аларга кеңири маселелерди өз алдынча чечүүгө мүмкүнчүлүк берүү болгон. 1988-ж. ал конституциялык реформа <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> толукталган. Бельгияны мамлекеттик кайра куруу процесси 1994-ж. февралда, король Альберт II тарабынан Конституциянын жаңы редакциясына кол коюлушу <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> аяктаган. Бельния федералдык мамлекетке айланып, төрт лингвистикалык (тилдик) облуска (фламанд, валлон, немец <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> эки тилдүү Брюссель) бөлүнгөн, анда эки типтеги федералдык субъекттер – экономикалык региондор (фламанд, валлон <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> брюссель) <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> этникалык жамааттар (фламанд, француз <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> немец тилдүү) параллелдүү иштеген. Ошондой эле эле өкмөттү түзүү процессинде ар кандай лингвистикалык топтордун тең укуктуулук принциби орнотулган. Региондор <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> жамааттар өздөрүнүн мыйзам чыгаруучу <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> аткаруучу бийлик органдарын түзүү укугуна <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> экономикалык, маданият, билим берүү ж. б. маселелерде автономияга ээ болушкан. 1970–90-ж-дагы реформалар Бельгияны негизинен консолидациялоого мүмкүндүк берген. <br>2003-ж. Бельгия бир жыныстагы никени мыйзамдаштырган дүйнөдөгү экинчи мамлекет болуп калды (Нидерландыдан кийин). 2006-ж. Бельгия - Европадагы Коопсуздук <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> кызматташтык уюмунун (ЕККУ) төрагасы. 2008-ж. Бельгиянын премьер-министри Ив Летерм ири бельгиялык «Fortis» финансы компаниясынын сатылышына байланыштуу ызы-чуудан улам кызматтан кетип, анын ордун фландриялык христиан-демократия партиясынын лидери Херман ван Ромпёй ээлеген. Херман ван Ромпёйдин жаңы өкмөтүнө мурунку президент жетектеген, ошол эле беш саясий партиянын өкүлдөрү кирген. 2010-жылы кезексиз парламенттик шайлоо болуп, бирок өкмөт түзүлгөн эмес. Бельгия өкмөтсүз 540 күндү белгилеп, ошону менен дүйнөлүк рекорд койгон. 2011-ж. Элио ди Рупо башында турган жаңы министрлер кабинети королго ант берген. 2012-жылдын октябрь айында Бельгияда региондук шайлоо өткөрүлүп, радикалдык маанайдын өсүшүн көрсөткөн. 2013-ж. король Альберт II тактыдан баш тартып, анын уулу Филипп тактыга отурган. 2014-ж. мамлекеттик реформаларды жүргүзүү жөнүндө мыйзам күчүнө кирип, ага ылайык аймактарды каржылоо тутумуна өзгөртүүлөр киргизилген. 2015-ж. өсүп жаткан террордук коркунучтардан улам Бельгияда коопсуздукту күчөтүү чаралары киргизилген. 2019-ж. Бельгиянын федеративдик өкмөтүнүн тарыхында биринчи аял премьер-министр С. Вилмес шайланган. 2019–20 жылдардагы COVID-19 пандемиясы учурунда Вильмес өкмөтү оппозициянын колдоосуна ээ болуп, санитардык кризистен чыгуу үчүн федералдык деңгээлде атайын ыйгарым укуктарга ээ болгон. 2020-ж. 17-мартта Вильмес өкмөтүнүн ыйгарым укуктарын король Филипп бекиткен.<br>		1940–44-ж. Экинчи дүйнөлүк согуш учурунда немецтер Б-ны басып алышкан. Өкмөт Англияга качып кетет, падыша Леопольд III Германияга сүргүнгө айдалган, ал 1940-ж. 28-майда Багынып берүү жөнүндө актыга кол койгон. 1944-ж. 3-сентябрда Брюссель англия аскерлери тарабынан бошотулган. 1945-ж. королдук бийликтин легитимдүүлүгү жөнүндө маселе көтөрүлүп, 1940-ж. Багынып берүү жөнүндө актыга кол койгондугуна байланыштуу король Леопольд IIIнү өлкөнүн тургундары айыпташкан. Натыйжада, королдук такты Леопольд IIIнүн уулу Бодуэнге (1993-ж. король Бодуэн көз жумган соң, анын иниси Альберт II такты мураска ээ болгон) өткөн. 1949-ж. Бельгия НАТОго, 1957-ж. Бельгия Европа эконономикалык шериктештигине (ЕЭС) кошулган. 1967-ж. НАТОнун баш кеңсеси Бельгияга көчүп келген. <br>1960-жылдардын башында «улуттук-лингвистикалык» карама-каршылыктардын курчушу этностор аралык жаңжалга айланып, мамлекеттин кыйрап калуу коркунучун туудурган. Кырдаалдын олуттуулугунан улам Бельгиянын башкаруучу чөйрөлөрү өлкөнү унитардык мамлекеттен федералдык мамлекетке айландырууга багытталган реформаларды баштоого аргасыз болгон. 1963-ж. августта француз, фламанд <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> немец тилдеринин жайылышынын чектерин кайра карап чыгуу блюнча мыйзам кабыл алынып, Брюссель шаарынын атайын (эки тилде) макамы бекитилген. 1970-ж. декабрда мамлекттик реформа башталган, анын максаты Бельгия мамлекетинин жаңы субъектилерин түзүү <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> аларга кеңири маселелерди өз алдынча чечүүгө мүмкүнчүлүк берүү болгон. 1988-ж. ал конституциялык реформа <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> толукталган. Бельгияны мамлекеттик кайра куруу процесси 1994-ж. февралда, король Альберт II тарабынан Конституциянын жаңы редакциясына кол коюлушу <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> аяктаган. Бельния федералдык мамлекетке айланып, төрт лингвистикалык (тилдик) облуска (фламанд, валлон, немец <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> эки тилдүү Брюссель) бөлүнгөн, анда эки типтеги федералдык субъекттер – экономикалык региондор (фламанд, валлон <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> брюссель) <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> этникалык жамааттар (фламанд, француз <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> немец тилдүү) параллелдүү иштеген. Ошондой эле эле өкмөттү түзүү процессинде ар кандай лингвистикалык топтордун тең укуктуулук принциби орнотулган. Региондор <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> жамааттар өздөрүнүн мыйзам чыгаруучу <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> аткаруучу бийлик органдарын түзүү укугуна <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> экономикалык, маданият, билим берүү ж. б. маселелерде автономияга ээ болушкан. 1970–90-ж-дагы реформалар Бельгияны негизинен консолидациялоого мүмкүндүк берген. <br>2003-ж. Бельгия бир жыныстагы никени мыйзамдаштырган дүйнөдөгү экинчи мамлекет болуп калды (Нидерландыдан кийин). 2006-ж. Бельгия - Европадагы Коопсуздук <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> кызматташтык уюмунун (ЕККУ) төрагасы. 2008-ж. Бельгиянын премьер-министри Ив Летерм ири бельгиялык «Fortis» финансы компаниясынын сатылышына байланыштуу ызы-чуудан улам кызматтан кетип, анын ордун фландриялык христиан-демократия партиясынын лидери Херман ван Ромпёй ээлеген. Херман ван Ромпёйдин жаңы өкмөтүнө мурунку президент жетектеген, ошол эле беш саясий партиянын өкүлдөрү кирген. 2010-жылы кезексиз парламенттик шайлоо болуп, бирок өкмөт түзүлгөн эмес. Бельгия өкмөтсүз 540 күндү белгилеп, ошону менен дүйнөлүк рекорд койгон. 2011-ж. Элио ди Рупо башында турган жаңы министрлер кабинети королго ант берген. 2012-жылдын октябрь айында Бельгияда региондук шайлоо өткөрүлүп, радикалдык маанайдын өсүшүн көрсөткөн. 2013-ж. король Альберт II тактыдан баш тартып, анын уулу Филипп тактыга отурган. 2014-ж. мамлекеттик реформаларды жүргүзүү жөнүндө мыйзам күчүнө кирип, ага ылайык аймактарды каржылоо тутумуна өзгөртүүлөр киргизилген. 2015-ж. өсүп жаткан террордук коркунучтардан улам Бельгияда коопсуздукту күчөтүү чаралары киргизилген. 2019-ж. Бельгиянын федеративдик өкмөтүнүн тарыхында биринчи аял премьер-министр С. Вилмес шайланган. 2019–20 жылдардагы COVID-19 пандемиясы учурунда Вильмес өкмөтү оппозициянын колдоосуна ээ болуп, санитардык кризистен чыгуу үчүн федералдык деңгээлде атайын ыйгарым укуктарга ээ болгон. 2020-ж. 17-мартта Вильмес өкмөтүнүн ыйгарым укуктарын король Филипп бекиткен.<br>
			[[Категория:Жаңы макалалар]]

Dilde, 04:32, 29 Декабрь (Бештин айы) 2023 карата

2023-12-29T04:32:46Z

← Мурунку версиясы		04:32, 29 Декабрь (Бештин айы) 2023 -деги абалы
1 -сап:		1 -сап:
	1940–44-ж. Экинчи дүйнөлүк согуш учурунда немецтер Б-ны басып алышкан. Өкмөт Англияга качып кетет, падыша Леопольд III Германияга сүргүнгө айдалган, ал 1940-ж. 28-майда Багынып берүү ~~ж-дө~~ актыга кол койгон. 1944-ж. 3-сентябрда Брюссель англия аскерлери тарабынан бошотулган. 1945-ж. королдук бийликтин легитимдүүлүгү ~~ж-дө~~ маселе көтөрүлүп, 1940-ж. Багынып берүү ~~ж-дө~~ актыга кол койгондугуна байланыштуу король Леопольд IIIнү өлкөнүн тургундары айыпташкан. Натыйжада, королдук такты Леопольд IIIнүн уулу Бодуэнге (1993-ж. король Бодуэн көз жумган соң, анын иниси Альберт II такты мураска ээ болгон) өткөн. 1949-ж. Б. НАТОго, 1957-ж. Б. Европа ~~экон.~~ шериктештигине (ЕЭС) кошулган. 1967-ж. НАТОнун баш кеңсеси ~~Б-га~~ көчүп келген. <br>		1940–44-ж. Экинчи дүйнөлүк согуш учурунда немецтер Б-ны басып алышкан. Өкмөт Англияга качып кетет, падыша Леопольд III Германияга сүргүнгө айдалган, ал 1940-ж. 28-майда Багынып берүү жөнүндө актыга кол койгон. 1944-ж. 3-сентябрда Брюссель англия аскерлери тарабынан бошотулган. 1945-ж. королдук бийликтин легитимдүүлүгү жөнүндө маселе көтөрүлүп, 1940-ж. Багынып берүү жөнүндө актыга кол койгондугуна байланыштуу король Леопольд IIIнү өлкөнүн тургундары айыпташкан. Натыйжада, королдук такты Леопольд IIIнүн уулу Бодуэнге (1993-ж. король Бодуэн көз жумган соң, анын иниси Альберт II такты мураска ээ болгон) өткөн. 1949-ж. Бельгия НАТОго, 1957-ж. Бельгия Европа эконономикалык шериктештигине (ЕЭС) кошулган. 1967-ж. НАТОнун баш кеңсеси Бельгияга көчүп келген. <br>1960-жылдардын башында «улуттук-лингвистикалык» карама-каршылыктардын курчушу этностор аралык жаңжалга айланып, мамлекеттин кыйрап калуу коркунучун туудурган. Кырдаалдын олуттуулугунан улам Бельгиянын башкаруучу чөйрөлөрү өлкөнү унитардык мамлекеттен федералдык мамлекетке айландырууга багытталган реформаларды баштоого аргасыз болгон. 1963-ж. августта француз, фламанд <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> немец тилдеринин жайылышынын чектерин кайра карап чыгуу блюнча мыйзам кабыл алынып, Брюссель шаарынын атайын (эки тилде) макамы бекитилген. 1970-ж. декабрда мамлекттик реформа башталган, анын максаты Бельгия мамлекетинин жаңы субъектилерин түзүү <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> аларга кеңири маселелерди өз алдынча чечүүгө мүмкүнчүлүк берүү болгон. 1988-ж. ал конституциялык реформа <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> толукталган. Бельгияны мамлекеттик кайра куруу процесси 1994-ж. февралда, король Альберт II тарабынан Конституциянын жаңы редакциясына кол коюлушу <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> аяктаган. Бельния федералдык мамлекетке айланып, төрт лингвистикалык (тилдик) облуска (фламанд, валлон, немец <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> эки тилдүү Брюссель) бөлүнгөн, анда эки типтеги федералдык субъекттер – экономикалык региондор (фламанд, валлон <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> брюссель) <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> этникалык жамааттар (фламанд, француз <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> немец тилдүү) параллелдүү иштеген. Ошондой эле эле өкмөттү түзүү процессинде ар кандай лингвистикалык топтордун тең укуктуулук принциби орнотулган. Региондор <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> жамааттар өздөрүнүн мыйзам чыгаруучу <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> аткаруучу бийлик органдарын түзүү укугуна <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> экономикалык, маданият, билим берүү ж. б. маселелерде автономияга ээ болушкан. 1970–90-ж-дагы реформалар Бельгияны негизинен консолидациялоого мүмкүндүк берген. <br>2003-ж. Бельгия бир жыныстагы никени мыйзамдаштырган дүйнөдөгү экинчи мамлекет болуп калды (Нидерландыдан кийин). 2006-ж. Бельгия - Европадагы Коопсуздук <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> кызматташтык уюмунун (ЕККУ) төрагасы. 2008-ж. Бельгиянын премьер-министри Ив Летерм ири бельгиялык «Fortis» финансы компаниясынын сатылышына байланыштуу ызы-чуудан улам кызматтан кетип, анын ордун фландриялык христиан-демократия партиясынын лидери Херман ван Ромпёй ээлеген. Херман ван Ромпёйдин жаңы өкмөтүнө мурунку президент жетектеген, ошол эле беш саясий партиянын өкүлдөрү кирген. 2010-жылы кезексиз парламенттик шайлоо болуп, бирок өкмөт түзүлгөн эмес. Бельгия өкмөтсүз 540 күндү белгилеп, ошону менен дүйнөлүк рекорд койгон. 2011-ж. Элио ди Рупо башында турган жаңы министрлер кабинети королго ант берген. 2012-жылдын октябрь айында Бельгияда региондук шайлоо өткөрүлүп, радикалдык маанайдын өсүшүн көрсөткөн. 2013-ж. король Альберт II тактыдан баш тартып, анын уулу Филипп тактыга отурган. 2014-ж. мамлекеттик реформаларды жүргүзүү жөнүндө мыйзам күчүнө кирип, ага ылайык аймактарды каржылоо тутумуна өзгөртүүлөр киргизилген. 2015-ж. өсүп жаткан террордук коркунучтардан улам Бельгияда коопсуздукту күчөтүү чаралары киргизилген. 2019-ж. Бельгиянын федеративдик өкмөтүнүн тарыхында биринчи аял премьер-министр С. Вилмес шайланган. 2019–20 жылдардагы COVID-19 пандемиясы учурунда Вильмес өкмөтү оппозициянын колдоосуна ээ болуп, санитардык кризистен чыгуу үчүн федералдык деңгээлде атайын ыйгарым укуктарга ээ болгон. 2020-ж. 17-мартта Вильмес өкмөтүнүн ыйгарым укуктарын король Филипп бекиткен.<br>
	1960-жылдардын башында «улуттук-лингвистикалык» карама-каршылыктардын курчушу этностор аралык жаңжалга айланып, мамлекеттин кыйрап калуу коркунучун туудурган. Кырдаалдын олуттуулугунан улам ~~Б-нын~~ башкаруучу чөйрөлөрү өлкөнү унитардык мамлекеттен федералдык мамлекетке айландырууга багытталган реформаларды баштоого аргасыз болгон. 1963-ж. августта француз, фламанд <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> немец тилдеринин жайылышынын чектерин кайра карап чыгуу ~~б-ча~~ мыйзам кабыл алынып, Брюссель ~~ш-нын~~ атайын (эки тилде) макамы бекитилген. 1970-ж. декабрда ~~мамл.~~ реформа башталган, анын максаты Б. мамлекетинин жаңы субъектилерин түзүү <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> аларга кеңири маселелерди өз алдынча чечүүгө мүмкүнчүлүк берүү болгон. 1988-ж. ал конституциялык реформа <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> толукталган. ~~Б-ны мамл.~~ кайра куруу процесси 1994-ж. февралда, король Альберт II тарабынан Конституциянын жаңы редакциясына кол коюлушу <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> аяктаган. Б. федералдык мамлекетке айланып, төрт лингвистикалык (тилдик) облуска (фламанд, валлон, немец <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> эки тилдүү Брюссель) бөлүнгөн, анда эки типтеги федералдык субъекттер – ~~экон.~~ региондор (фламанд, валлон <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> брюссель) <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> этникалык жамааттар (фламанд, француз <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> немец тилдүү) параллелдүү иштеген. О. эле өкмөттү түзүү процессинде ар кандай лингвистикалык топтордун тең укуктуулук принциби орнотулган. Региондор <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> жамааттар өздөрүнүн мыйзам чыгаруучу <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> аткаруучу бийлик органдарын түзүү укугуна <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> ~~экон.~~, ~~мад-т~~, билим берүү ж. б. маселелерде автономияга ээ болушкан. 1970–90-ж-дагы реформалар ~~Б-ны~~ негизинен консолидациялоого мүмкүндүк берген. <br>
	2003-ж. Б. бир жыныстагы никени мыйзамдаштырган дүйнөдөгү экинчи мамлекет болуп калды (Нидерландыдан кийин). 2006-ж. Б. - Европадагы Коопсуздук <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> кызматташтык уюмунун (ЕККУ) төрагасы. 2008-ж. ~~Б-нын~~ премьер-министри Ив Летерм ири бельгиялык «Fortis» финансы компаниясынын сатылышына байланыштуу ызы-чуудан улам кызматтан кетип, анын ордун фландриялык христиан-~~демокр.~~ партиясынын лидери Херман ван Ромпёй ээлеген. Херман ван Ромпёйдин жаңы өкмөтүнө мурунку президент жетектеген ошол эле беш саясий партиянын өкүлдөрү кирген. 2010-жылы кезексиз парламенттик шайлоо болуп, бирок өкмөт түзүлгөн эмес. Б. өкмөтсүз 540 күндү белгилеп, ошону менен дүйнөлүк рекорд койгон. 2011-ж. Элио ди Рупо башында турган жаңы министрлер кабинети королго ант берген. 2012-жылдын октябрь айында ~~Б-да регионалдык~~ шайлоо өткөрүлүп, радикалдык маанайдын өсүшүн көрсөткөн. 2013-ж. король Альберт II тактыдан баш тартып, анын уулу Филипп тактыга отурган. 2014-ж. ~~мамл.~~ реформаларды жүргүзүү ~~ж-дө~~ мыйзам күчүнө кирип, ага ылайык аймактарды каржылоо тутумуна өзгөртүүлөр киргизилген. 2015-ж. өсүп жаткан террордук коркунучтардан улам ~~Б-да~~ коопсуздукту күчөтүү чаралары киргизилген. 2019-ж. ~~Б-нын~~ федеративдик өкмөтүнүн тарыхында биринчи аял премьер-министр С. Вилмес шайланган. 2019–20 жылдардагы COVID-19 пандемиясы учурунда Вильмес өкмөтү оппозициянын колдоосуна ээ болуп, санитардык кризистен чыгуу үчүн федералдык деңгээлде атайын ыйгарым укуктарга ээ болгон. 2020-ж. 17-мартта Вильмес өкмөтүнүн ыйгарым укуктарын король Филипп бекиткен.<br>

Kadyrm: /* top */clean up, replaced: м-н → менен (2), ж-а → жана (10)

2022-12-05T12:12:57Z

top: clean up, replaced: м-н → менен (2), ж-а → жана (10)

← Мурунку версиясы		12:12, 5 Декабрь (Бештин айы) 2022 -деги абалы
1 -сап:		1 -сап:
	1940–44-ж. Экинчи дүйнөлүк согуш учурунда немецтер Б-ны басып алышкан. Өкмөт Англияга качып кетет, падыша Леопольд III Германияга сүргүнгө айдалган, ал 1940-ж. 28-майда Багынып берүү ж-дө актыга кол койгон. 1944-ж. 3-сентябрда Брюссель англия аскерлери тарабынан бошотулган. 1945-ж. королдук бийликтин легитимдүүлүгү ж-дө маселе көтөрүлүп, 1940-ж. Багынып берүү ж-дө актыга кол койгондугуна байланыштуу король Леопольд IIIнү өлкөнүн тургундары айыпташкан. Натыйжада, королдук такты Леопольд IIIнүн уулу Бодуэнге (1993-ж. король Бодуэн көз жумган соң, анын иниси Альберт II такты мураска ээ болгон) өткөн. 1949-ж. Б. НАТОго, 1957-ж. Б. Европа экон. шериктештигине (ЕЭС) кошулган. 1967-ж. НАТОнун баш кеңсеси Б-га көчүп келген. <br>		1940–44-ж. Экинчи дүйнөлүк согуш учурунда немецтер Б-ны басып алышкан. Өкмөт Англияга качып кетет, падыша Леопольд III Германияга сүргүнгө айдалган, ал 1940-ж. 28-майда Багынып берүү ж-дө актыга кол койгон. 1944-ж. 3-сентябрда Брюссель англия аскерлери тарабынан бошотулган. 1945-ж. королдук бийликтин легитимдүүлүгү ж-дө маселе көтөрүлүп, 1940-ж. Багынып берүү ж-дө актыга кол койгондугуна байланыштуу король Леопольд IIIнү өлкөнүн тургундары айыпташкан. Натыйжада, королдук такты Леопольд IIIнүн уулу Бодуэнге (1993-ж. король Бодуэн көз жумган соң, анын иниси Альберт II такты мураска ээ болгон) өткөн. 1949-ж. Б. НАТОго, 1957-ж. Б. Европа экон. шериктештигине (ЕЭС) кошулган. 1967-ж. НАТОнун баш кеңсеси Б-га көчүп келген. <br>
	1960-жылдардын башында «улуттук-лингвистикалык» карама-каршылыктардын курчушу этностор аралык жаңжалга айланып, мамлекеттин кыйрап калуу коркунучун туудурган. Кырдаалдын олуттуулугунан улам Б-нын башкаруучу чөйрөлөрү өлкөнү унитардык мамлекеттен федералдык мамлекетке айландырууга багытталган реформаларды баштоого аргасыз болгон. 1963-ж. августта француз, фламанд ж-а немец тилдеринин жайылышынын чектерин кайра карап чыгуу б-ча мыйзам кабыл алынып, Брюссель ш-нын атайын (эки тилде) макамы бекитилген. 1970-ж. декабрда мамл. реформа башталган, анын максаты Б. мамлекетинин жаңы субъектилерин түзүү ж-а аларга кеңири маселелерди өз алдынча чечүүгө мүмкүнчүлүк берүү болгон. 1988-ж. ал конституциялык реформа м-н толукталган. Б-ны мамл. кайра куруу процесси 1994-ж. февралда, король Альберт II тарабынан Конституциянын жаңы редакциясына кол коюлушу м-н аяктаган. Б. федералдык мамлекетке айланып, төрт лингвистикалык (тилдик) облуска (фламанд, валлон, немец ж-а эки тилдүү Брюссель) бөлүнгөн, анда эки типтеги федералдык субъекттер – экон. региондор (фламанд, валлон ж-а брюссель) ж-а этникалык жамааттар (фламанд, француз ж-а немец тилдүү) параллелдүү иштеген. О. эле өкмөттү түзүү процессинде ар кандай лингвистикалык топтордун тең укуктуулук принциби орнотулган. Региондор ж-а жамааттар өздөрүнүн мыйзам чыгаруучу ж-а аткаруучу бийлик органдарын түзүү укугуна ж-а экон., мад-т, билим берүү ж. б. маселелерде автономияга ээ болушкан. 1970–90-ж-дагы реформалар Б-ны негизинен консолидациялоого мүмкүндүк берген. <br>		1960-жылдардын башында «улуттук-лингвистикалык» карама-каршылыктардын курчушу этностор аралык жаңжалга айланып, мамлекеттин кыйрап калуу коркунучун туудурган. Кырдаалдын олуттуулугунан улам Б-нын башкаруучу чөйрөлөрү өлкөнү унитардык мамлекеттен федералдык мамлекетке айландырууга багытталган реформаларды баштоого аргасыз болгон. 1963-ж. августта француз, фламанд <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> немец тилдеринин жайылышынын чектерин кайра карап чыгуу б-ча мыйзам кабыл алынып, Брюссель ш-нын атайын (эки тилде) макамы бекитилген. 1970-ж. декабрда мамл. реформа башталган, анын максаты Б. мамлекетинин жаңы субъектилерин түзүү <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> аларга кеңири маселелерди өз алдынча чечүүгө мүмкүнчүлүк берүү болгон. 1988-ж. ал конституциялык реформа <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> толукталган. Б-ны мамл. кайра куруу процесси 1994-ж. февралда, король Альберт II тарабынан Конституциянын жаңы редакциясына кол коюлушу <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> аяктаган. Б. федералдык мамлекетке айланып, төрт лингвистикалык (тилдик) облуска (фламанд, валлон, немец <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> эки тилдүү Брюссель) бөлүнгөн, анда эки типтеги федералдык субъекттер – экон. региондор (фламанд, валлон <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> брюссель) <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> этникалык жамааттар (фламанд, француз <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> немец тилдүү) параллелдүү иштеген. О. эле өкмөттү түзүү процессинде ар кандай лингвистикалык топтордун тең укуктуулук принциби орнотулган. Региондор <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> жамааттар өздөрүнүн мыйзам чыгаруучу <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> аткаруучу бийлик органдарын түзүү укугуна <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> экон., мад-т, билим берүү ж. б. маселелерде автономияга ээ болушкан. 1970–90-ж-дагы реформалар Б-ны негизинен консолидациялоого мүмкүндүк берген. <br>
	2003-ж. Б. бир жыныстагы никени мыйзамдаштырган дүйнөдөгү экинчи мамлекет болуп калды (Нидерландыдан кийин). 2006-ж. Б. - Европадагы Коопсуздук ж-а кызматташтык уюмунун (ЕККУ) төрагасы. 2008-ж. Б-нын премьер-министри Ив Летерм ири бельгиялык «Fortis» финансы компаниясынын сатылышына байланыштуу ызы-чуудан улам кызматтан кетип, анын ордун фландриялык христиан-демокр. партиясынын лидери Херман ван Ромпёй ээлеген. Херман ван Ромпёйдин жаңы өкмөтүнө мурунку президент жетектеген ошол эле беш саясий партиянын өкүлдөрү кирген. 2010-жылы кезексиз парламенттик шайлоо болуп, бирок өкмөт түзүлгөн эмес. Б. өкмөтсүз 540 күндү белгилеп, ошону менен дүйнөлүк рекорд койгон. 2011-ж. Элио ди Рупо башында турган жаңы министрлер кабинети королго ант берген. 2012-жылдын октябрь айында Б-да регионалдык шайлоо өткөрүлүп, радикалдык маанайдын өсүшүн көрсөткөн. 2013-ж. король Альберт II тактыдан баш тартып, анын уулу Филипп тактыга отурган. 2014-ж. мамл. реформаларды жүргүзүү ж-дө мыйзам күчүнө кирип, ага ылайык аймактарды каржылоо тутумуна өзгөртүүлөр киргизилген. 2015-ж. өсүп жаткан террордук коркунучтардан улам Б-да коопсуздукту күчөтүү чаралары киргизилген. 2019-ж. Б-нын федеративдик өкмөтүнүн тарыхында биринчи аял премьер-министр С. Вилмес шайланган. 2019–20 жылдардагы COVID-19 пандемиясы учурунда Вильмес өкмөтү оппозициянын колдоосуна ээ болуп, санитардык кризистен чыгуу үчүн федералдык деңгээлде атайын ыйгарым укуктарга ээ болгон. 2020-ж. 17-мартта Вильмес өкмөтүнүн ыйгарым укуктарын король Филипп бекиткен.<br>		2003-ж. Б. бир жыныстагы никени мыйзамдаштырган дүйнөдөгү экинчи мамлекет болуп калды (Нидерландыдан кийин). 2006-ж. Б. - Европадагы Коопсуздук <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> кызматташтык уюмунун (ЕККУ) төрагасы. 2008-ж. Б-нын премьер-министри Ив Летерм ири бельгиялык «Fortis» финансы компаниясынын сатылышына байланыштуу ызы-чуудан улам кызматтан кетип, анын ордун фландриялык христиан-демокр. партиясынын лидери Херман ван Ромпёй ээлеген. Херман ван Ромпёйдин жаңы өкмөтүнө мурунку президент жетектеген ошол эле беш саясий партиянын өкүлдөрү кирген. 2010-жылы кезексиз парламенттик шайлоо болуп, бирок өкмөт түзүлгөн эмес. Б. өкмөтсүз 540 күндү белгилеп, ошону менен дүйнөлүк рекорд койгон. 2011-ж. Элио ди Рупо башында турган жаңы министрлер кабинети королго ант берген. 2012-жылдын октябрь айында Б-да регионалдык шайлоо өткөрүлүп, радикалдык маанайдын өсүшүн көрсөткөн. 2013-ж. король Альберт II тактыдан баш тартып, анын уулу Филипп тактыга отурган. 2014-ж. мамл. реформаларды жүргүзүү ж-дө мыйзам күчүнө кирип, ага ылайык аймактарды каржылоо тутумуна өзгөртүүлөр киргизилген. 2015-ж. өсүп жаткан террордук коркунучтардан улам Б-да коопсуздукту күчөтүү чаралары киргизилген. 2019-ж. Б-нын федеративдик өкмөтүнүн тарыхында биринчи аял премьер-министр С. Вилмес шайланган. 2019–20 жылдардагы COVID-19 пандемиясы учурунда Вильмес өкмөтү оппозициянын колдоосуна ээ болуп, санитардык кризистен чыгуу үчүн федералдык деңгээлде атайын ыйгарым укуктарга ээ болгон. 2020-ж. 17-мартта Вильмес өкмөтүнүн ыйгарым укуктарын король Филипп бекиткен.<br>

new2022_2vol>KadyrM, 12:36, 9 Сентябрь (Аяк оона) 2022 карата

2022-09-09T12:36:49Z

← Мурунку версиясы	12:36, 9 Сентябрь (Аяк оона) 2022 -деги абалы
(Айырма жок)

Kadyrm: 1 версия

2022-09-09T06:40:40Z

1 версия

Жаңы барак

1940–44-ж. Экинчи дүйнөлүк согуш учурунда немецтер Б-ны басып алышкан. Өкмөт Англияга качып кетет, падыша Леопольд III Германияга сүргүнгө айдалган, ал 1940-ж. 28-майда Багынып берүү ж-дө актыга кол койгон. 1944-ж. 3-сентябрда Брюссель англия аскерлери тарабынан бошотулган. 1945-ж. королдук бийликтин легитимдүүлүгү ж-дө маселе көтөрүлүп, 1940-ж. Багынып берүү ж-дө актыга кол койгондугуна байланыштуу король Леопольд IIIнү өлкөнүн тургундары айыпташкан. Натыйжада, королдук такты Леопольд IIIнүн уулу Бодуэнге (1993-ж. король Бодуэн көз жумган соң, анын иниси Альберт II такты мураска ээ болгон) өткөн. 1949-ж. Б. НАТОго, 1957-ж. Б. Европа экон. шериктештигине (ЕЭС) кошулган. 1967-ж. НАТОнун баш кеңсеси Б-га көчүп келген. 
1960-жылдардын башында «улуттук-лингвистикалык» карама-каршылыктардын курчушу этностор аралык жаңжалга айланып, мамлекеттин кыйрап калуу коркунучун туудурган. Кырдаалдын олуттуулугунан улам Б-нын башкаруучу чөйрөлөрү өлкөнү унитардык мамлекеттен федералдык мамлекетке айландырууга багытталган реформаларды баштоого аргасыз болгон. 1963-ж. августта француз, фламанд ж-а немец тилдеринин жайылышынын чектерин кайра карап чыгуу б-ча мыйзам кабыл алынып, Брюссель ш-нын атайын (эки тилде) макамы бекитилген. 1970-ж. декабрда мамл. реформа башталган, анын максаты Б. мамлекетинин жаңы субъектилерин түзүү ж-а аларга кеңири маселелерди өз алдынча чечүүгө мүмкүнчүлүк берүү болгон. 1988-ж. ал конституциялык реформа м-н толукталган. Б-ны мамл. кайра куруу процесси 1994-ж. февралда, король Альберт II тарабынан Конституциянын жаңы редакциясына кол коюлушу м-н аяктаган. Б. федералдык мамлекетке айланып, төрт лингвистикалык (тилдик) облуска (фламанд, валлон, немец ж-а эки тилдүү Брюссель) бөлүнгөн, анда эки типтеги федералдык субъекттер – экон. региондор (фламанд, валлон ж-а брюссель) ж-а этникалык жамааттар (фламанд, француз ж-а немец тилдүү) параллелдүү иштеген. О. эле өкмөттү түзүү процессинде ар кандай лингвистикалык топтордун тең укуктуулук принциби орнотулган. Региондор ж-а жамааттар өздөрүнүн мыйзам чыгаруучу ж-а аткаруучу бийлик органдарын түзүү укугуна ж-а экон., мад-т, билим берүү ж. б. маселелерде автономияга ээ болушкан. 1970–90-ж-дагы реформалар Б-ны негизинен консолидациялоого мүмкүндүк берген. 
2003-ж. Б. бир жыныстагы никени мыйзамдаштырган дүйнөдөгү экинчи мамлекет болуп калды (Нидерландыдан кийин). 2006-ж. Б. - Европадагы Коопсуздук ж-а кызматташтык уюмунун (ЕККУ) төрагасы. 2008-ж. Б-нын премьер-министри Ив Летерм ири бельгиялык «Fortis» финансы компаниясынын сатылышына байланыштуу ызы-чуудан улам кызматтан кетип, анын ордун фландриялык христиан-демокр. партиясынын лидери Херман ван Ромпёй ээлеген. Херман ван Ромпёйдин жаңы өкмөтүнө мурунку президент жетектеген ошол эле беш саясий партиянын өкүлдөрү кирген. 2010-жылы кезексиз парламенттик шайлоо болуп, бирок өкмөт түзүлгөн эмес. Б. өкмөтсүз 540 күндү белгилеп, ошону менен дүйнөлүк рекорд койгон. 2011-ж. Элио ди Рупо башында турган жаңы министрлер кабинети королго ант берген. 2012-жылдын октябрь айында Б-да регионалдык шайлоо өткөрүлүп, радикалдык маанайдын өсүшүн көрсөткөн. 2013-ж. король Альберт II тактыдан баш тартып, анын уулу Филипп тактыга отурган. 2014-ж. мамл. реформаларды жүргүзүү ж-дө мыйзам күчүнө кирип, ага ылайык аймактарды каржылоо тутумуна өзгөртүүлөр киргизилген. 2015-ж. өсүп жаткан террордук коркунучтардан улам Б-да коопсуздукту күчөтүү чаралары киргизилген. 2019-ж. Б-нын федеративдик өкмөтүнүн тарыхында биринчи аял премьер-министр С. Вилмес шайланган. 2019–20 жылдардагы COVID-19 пандемиясы учурунда Вильмес өкмөтү оппозициянын колдоосуна ээ болуп, санитардык кризистен чыгуу үчүн федералдык деңгээлде атайын ыйгарым укуктарга ээ болгон. 2020-ж. 17-мартта Вильмес өкмөтүнүн ыйгарым укуктарын король Филипп бекиткен.