http://wnu.edu.kg/KyrgWiki/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%90%D0%96%D0%90%27%D0%98%D0%91_%D0%90%D0%9B-%D0%91%D0%A3%D0%9B%D0%94%D0%90%D0%9D 2026-06-01T20:45:31Z Уикидеги бул барактын өзгөртүү тарыхы MediaWiki 1.36.2 http://wnu.edu.kg/KyrgWiki/index.php?title=%D0%90%D0%96%D0%90%27%D0%98%D0%91_%D0%90%D0%9B-%D0%91%D0%A3%D0%9B%D0%94%D0%90%D0%9D&diff=69971&oldid=prev 2026-02-09T03:51:01Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку версиясы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">03:51, 9 Февраль (Бирдин айы) 2026 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 -сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 -сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АЖА'ИБ АЛ-БУЛДАН''' («Ажайып өлкөлөр») – XV кылымдын аягы – XVI кылымдын биринчи чейрегинде жашаган  хорасандык белгилүү [[астроном]], [[математик]] Низам ад-Дин Абд ал-Али ибн Мухаммад ибн Хусайн ал-Биржандинин тарыхый-географиялык эмгеги. Алгач бул эмгек кимге тиешелүү экени белгисиз болуп, кийинчерээк башка кол жазмаларга (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">мис.</del>, XVI <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">к. </del>Султан-Мухаммад ибн Дарвиш Мухаммад ал-Муфти ал-Балхинин «Маджмаг ал-гара'иб» аттуу эмгеги) салыштыруу менен автору аныкталган. Ал-Биржанди башка араб-перс авторлору сыяктуу өз эмгегинде өлкөлөрдү жети географиялык климатка (иклим) бөлгөн. [[Түрктөр]] жашаган аймактарды 6-климатка киргизип, анын түштүк тарабы 2908, түндүгү 2715 [[фарсах]]ка (1 фарсах – 6–8 чакырым) барабар экенин көрсөтөт. Анда түрк уруулары «[[чигил]]», «котондуктар» (хотан) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ж.б. </del>менен катар «[[кыргыздар]]» (хырхыз) тууралуу кыскача маалыматтар жолугат. Ал боюнча кыргыздар түрк элдеринин бири болуп, [[намаз]]ды түштүккө карап окушкан жана сүйлөгөн сөздөрү бири-бирине уйкашып, ыргактуу угулган. Мындан тышкары алар үчүн [[Марс]] [[планета]]сы жаман жөрөлгө катары саналып, [[Чолпон]] менен [[Сатурн]]ду [[ыйык]] тутуп, аларга сыйынышканы айтылат. Бул эмгек жалпы [[Борбордук Азия]], ошондой эле [[Кыргызстан]] жана кыргыздарын тарыхын окууда маанилүү булактардын бири болуп саналат.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АЖА'ИБ АЛ-БУЛДАН''' («Ажайып өлкөлөр») – XV кылымдын аягы – XVI кылымдын биринчи чейрегинде жашаган  хорасандык белгилүү [[астроном]], [[математик]] Низам ад-Дин Абд ал-Али ибн Мухаммад ибн Хусайн ал-Биржандинин тарыхый-географиялык эмгеги. Алгач бул эмгек кимге тиешелүү экени белгисиз болуп, кийинчерээк башка кол жазмаларга (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">мисалы</ins>, XVI <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">кылымда </ins>Султан-Мухаммад ибн Дарвиш Мухаммад ал-Муфти ал-Балхинин «Маджмаг ал-гара'иб» аттуу эмгеги) салыштыруу менен автору аныкталган. Ал-Биржанди башка араб-перс авторлору сыяктуу өз эмгегинде өлкөлөрдү жети географиялык климатка (иклим) бөлгөн. [[Түрктөр]] жашаган аймактарды 6-климатка киргизип, анын түштүк тарабы 2908, түндүгү 2715 [[фарсах]]ка (1 фарсах – 6–8 чакырым) барабар экенин көрсөтөт. Анда түрк уруулары «[[чигил]]», «котондуктар» (хотан) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">жана башкалар  </ins>менен катар «[[кыргыздар]]» (хырхыз) тууралуу кыскача маалыматтар жолугат. Ал боюнча кыргыздар түрк элдеринин бири болуп, [[намаз]]ды түштүккө карап окушкан жана сүйлөгөн сөздөрү бири-бирине уйкашып, ыргактуу угулган. Мындан тышкары алар үчүн [[Марс]] [[планета]]сы жаман жөрөлгө катары саналып, [[Чолпон]] менен [[Сатурн]]ду [[ыйык]] тутуп, аларга сыйынышканы айтылат. Бул эмгек жалпы [[Борбордук Азия]], ошондой эле [[Кыргызстан]] жана кыргыздарын тарыхын окууда маанилүү булактардын бири болуп саналат.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: Миклухо-Маклай Н. Д. Описание таджикских и персидских рукописей. М.-Л., 1955; Кыргыздардын жана Кыргызстандын тарыхый булактары.Т. 1. /Котор. М.Кожобеков, Т.Абдиев Б., 2002.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: Миклухо-Маклай Н. Д. Описание таджикских и персидских рукописей. М.-Л., 1955; Кыргыздардын жана Кыргызстандын тарыхый булактары.Т. 1. /Котор. М.Кожобеков, Т.Абдиев Б., 2002.</div></td></tr> </table>

Gulira http://wnu.edu.kg/KyrgWiki/index.php?title=%D0%90%D0%96%D0%90%27%D0%98%D0%91_%D0%90%D0%9B-%D0%91%D0%A3%D0%9B%D0%94%D0%90%D0%9D&diff=67417&oldid=prev 2025-04-17T11:09:52Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку версиясы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">11:09, 17 Апрель (Чын куран) 2025 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 -сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 -сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АЖА'ИБ АЛ-БУЛДАН''' («Ажайып өлкөлөр») – XV кылымдын аягы – XVI кылымдын биринчи чейрегинде жашаган  хорасандык белгилүү астроном, математик Низам ад-Дин Абд ал-Али ибн Мухаммад ибн Хусайн ал-Биржандинин тарыхый-географиялык эмгеги. Алгач бул эмгек кимге тиешелүү экени белгисиз болуп, кийинчерээк башка кол жазмаларга (мис., XVI к. Султан-Мухаммад ибн Дарвиш Мухаммад ал-Муфти ал-Балхинин «Маджмаг ал-гара'иб» аттуу эмгеги) салыштыруу менен автору аныкталган. Ал-Биржанди башка араб-перс авторлору сыяктуу өз эмгегинде өлкөлөрдү жети географиялык климатка (иклим) бөлгөн. Түрктөр жашаган аймактарды 6-климатка киргизип, анын түштүк тарабы 2908, түндүгү 2715 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">фарсахка </del>(1 фарсах – 6–8 чакырым) барабар экенин көрсөтөт. Анда түрк уруулары <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«чигил»</del>, «котондуктар» (хотан) ж.б. менен катар <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«кыргыздар» </del>(хырхыз) тууралуу кыскача маалыматтар жолугат. Ал боюнча кыргыздар түрк элдеринин бири болуп, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">намазды </del>түштүккө карап окушкан жана сүйлөгөн сөздөрү бири-бирине уйкашып, ыргактуу угулган. Мындан тышкары алар үчүн Марс <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">планетасы </del>жаман жөрөлгө катары саналып, Чолпон менен <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Сатурнду </del>ыйык тутуп, аларга сыйынышканы айтылат. Бул эмгек жалпы Борбордук Азия, ошондой эле Кыргызстан жана кыргыздарын тарыхын окууда маанилүү булактардын бири болуп саналат.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АЖА'ИБ АЛ-БУЛДАН''' («Ажайып өлкөлөр») – XV кылымдын аягы – XVI кылымдын биринчи чейрегинде жашаган  хорасандык белгилүү <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>астроном<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>математик<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>Низам ад-Дин Абд ал-Али ибн Мухаммад ибн Хусайн ал-Биржандинин тарыхый-географиялык эмгеги. Алгач бул эмгек кимге тиешелүү экени белгисиз болуп, кийинчерээк башка кол жазмаларга (мис., XVI к. Султан-Мухаммад ибн Дарвиш Мухаммад ал-Муфти ал-Балхинин «Маджмаг ал-гара'иб» аттуу эмгеги) салыштыруу менен автору аныкталган. Ал-Биржанди башка араб-перс авторлору сыяктуу өз эмгегинде өлкөлөрдү жети географиялык климатка (иклим) бөлгөн. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Түрктөр<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>жашаган аймактарды 6-климатка киргизип, анын түштүк тарабы 2908, түндүгү 2715 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[фарсах]]ка </ins>(1 фарсах – 6–8 чакырым) барабар экенин көрсөтөт. Анда түрк уруулары <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[чигил]]»</ins>, «котондуктар» (хотан) ж.б. менен катар <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[кыргыздар]]» </ins>(хырхыз) тууралуу кыскача маалыматтар жолугат. Ал боюнча кыргыздар түрк элдеринин бири болуп, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[намаз]]ды </ins>түштүккө карап окушкан жана сүйлөгөн сөздөрү бири-бирине уйкашып, ыргактуу угулган. Мындан тышкары алар үчүн <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Марс<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] [[планета]]сы </ins>жаман жөрөлгө катары саналып, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Чолпон<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>менен <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Сатурн]]ду [[</ins>ыйык<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>тутуп, аларга сыйынышканы айтылат. Бул эмгек жалпы <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Борбордук Азия<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>, ошондой эле <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Кыргызстан<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>жана кыргыздарын тарыхын окууда маанилүү булактардын бири болуп саналат.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: Миклухо-Маклай Н. Д. Описание таджикских и персидских рукописей. М.-Л., 1955; Кыргыздардын жана Кыргызстандын тарыхый булактары.Т. 1. /Котор. М.Кожобеков, Т.Абдиев Б., 2002.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: Миклухо-Маклай Н. Д. Описание таджикских и персидских рукописей. М.-Л., 1955; Кыргыздардын жана Кыргызстандын тарыхый булактары.Т. 1. /Котор. М.Кожобеков, Т.Абдиев Б., 2002.</div></td></tr> </table>

Турганбаев Элебай http://wnu.edu.kg/KyrgWiki/index.php?title=%D0%90%D0%96%D0%90%27%D0%98%D0%91_%D0%90%D0%9B-%D0%91%D0%A3%D0%9B%D0%94%D0%90%D0%9D&diff=67088&oldid=prev 2025-01-23T04:50:29Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку версиясы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">04:50, 23 Январь (Үчтүн айы) 2025 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 -сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 -сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АЖА'ИБ АЛ-БУЛДАН''' («Ажайып өлкөлөр») – XV кылымдын аягы – XVI кылымдын биринчи чейрегинде жашаган  хорасандык белгилүү астроном, математик Низам ад-Дин Абд ал-Али ибн Мухаммад ибн Хусайн ал-Биржандинин тарыхый-географиялык эмгеги. Алгач бул эмгек кимге тиешелүү экени белгисиз болуп, кийинчерээк башка кол жазмаларга (мис., XVI к. Султан-Мухаммад ибн Дарвиш Мухаммад ал-Муфти ал-Балхинин «Маджмаг ал-гара'иб» аттуу эмгеги) салыштыруу менен автору аныкталган. Ал-Биржанди башка араб-перс авторлору сыяктуу өз эмгегинде өлкөлөрдү жети географиялык климатка (иклим) бөлгөн. Түрктөр жашаган аймактарды 6-климатка киргизип, анын түштүк тарабы 2908, түндүгү 2715 фарсахка (1 фарсах – 6–8 чакырым) барабар экенин көрсөтөт. Анда түрк уруулары «чигил», «котондуктар» (хотан) ж.б. менен катар «кыргыздар» (хырхыз) тууралуу кыскача маалыматтар жолугат. Ал боюнча кыргыздар түрк элдеринин бири болуп, намазды түштүккө карап окушкан жана сүйлөгөн сөздөрү бири-бирине уйкашып, ыргактуу угулган. Мындан тышкары алар үчүн Марс планетасы жаман жөрөлгө катары саналып, Чолпон менен Сатурнду ыйык тутуп, аларга сыйынышканы айтылат. Бул эмгек жалпы Борбордук Азия, ошондой эле Кыргызстан жана кыргыздарын тарыхын окууда маанилүү булактардын бири болуп саналат.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''АЖА'ИБ АЛ-БУЛДАН''' («Ажайып өлкөлөр») – XV кылымдын аягы – XVI кылымдын биринчи чейрегинде жашаган  хорасандык белгилүү астроном, математик Низам ад-Дин Абд ал-Али ибн Мухаммад ибн Хусайн ал-Биржандинин тарыхый-географиялык эмгеги. Алгач бул эмгек кимге тиешелүү экени белгисиз болуп, кийинчерээк башка кол жазмаларга (мис., XVI к. Султан-Мухаммад ибн Дарвиш Мухаммад ал-Муфти ал-Балхинин «Маджмаг ал-гара'иб» аттуу эмгеги) салыштыруу менен автору аныкталган. Ал-Биржанди башка араб-перс авторлору сыяктуу өз эмгегинде өлкөлөрдү жети географиялык климатка (иклим) бөлгөн. Түрктөр жашаган аймактарды 6-климатка киргизип, анын түштүк тарабы 2908, түндүгү 2715 фарсахка (1 фарсах – 6–8 чакырым) барабар экенин көрсөтөт. Анда түрк уруулары «чигил», «котондуктар» (хотан) ж.б. менен катар «кыргыздар» (хырхыз) тууралуу кыскача маалыматтар жолугат. Ал боюнча кыргыздар түрк элдеринин бири болуп, намазды түштүккө карап окушкан жана сүйлөгөн сөздөрү бири-бирине уйкашып, ыргактуу угулган. Мындан тышкары алар үчүн Марс планетасы жаман жөрөлгө катары саналып, Чолпон менен Сатурнду ыйык тутуп, аларга сыйынышканы айтылат. Бул эмгек жалпы Борбордук Азия, ошондой эле Кыргызстан жана кыргыздарын тарыхын окууда маанилүү булактардын бири болуп саналат.  </div></td></tr> <tr><td colspan="2"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: Миклухо-Маклай Н. Д. Описание таджикских и персидских рукописей. М.-Л., 1955; Кыргыздардын жана Кыргызстандын тарыхый булактары.Т. 1. /Котор. М.Кожобеков, Т.Абдиев Б., 2002.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: Миклухо-Маклай Н. Д. Описание таджикских и персидских рукописей. М.-Л., 1955; Кыргыздардын жана Кыргызстандын тарыхый булактары.Т. 1. /Котор. М.Кожобеков, Т.Абдиев Б., 2002.</div></td></tr> </table>

Турганбаев Элебай http://wnu.edu.kg/KyrgWiki/index.php?title=%D0%90%D0%96%D0%90%27%D0%98%D0%91_%D0%90%D0%9B-%D0%91%D0%A3%D0%9B%D0%94%D0%90%D0%9D&diff=67087&oldid=prev 2025-01-23T04:49:12Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="ky"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Мурунку версиясы</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">04:49, 23 Январь (Үчтүн айы) 2025 -деги абалы</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">1 -сап:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">1 -сап:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>АЖА'ИБ АЛ-БУЛДАН («Ажайып өлкөлөр») – XV кылымдын аягы – XVI кылымдын биринчи чейрегинде жашаган  хорасандык белгилүү астроном, математик Низам ад-Дин Абд ал-Али ибн Мухаммад ибн Хусайн ал-Биржандинин тарыхый-географиялык эмгеги. Алгач бул эмгек кимге тиешелүү экени белгисиз болуп, кийинчерээк башка кол жазмаларга (мис., XVI к. Султан-Мухаммад ибн Дарвиш Мухаммад ал-Муфти ал-Балхинин «Маджмаг ал-гара'иб» аттуу эмгеги) салыштыруу менен автору аныкталган. Ал-Биржанди башка араб-перс авторлору сыяктуу өз эмгегинде өлкөлөрдү жети географиялык климатка (иклим) бөлгөн. Түрктөр жашаган аймактарды 6-климатка киргизип, анын түштүк тарабы 2908, түндүгү 2715 фарсахка (1 фарсах – 6–8 чакырым) барабар экенин көрсөтөт. Анда түрк уруулары «чигил», «котондуктар» (хотан) ж.б. менен катар «кыргыздар» (хырхыз) тууралуу кыскача маалыматтар жолугат. Ал боюнча кыргыздар түрк элдеринин бири болуп, намазды түштүккө карап окушкан жана сүйлөгөн сөздөрү бири-бирине уйкашып, ыргактуу угулган. Мындан тышкары алар үчүн Марс планетасы жаман жөрөлгө катары саналып, Чолпон менен Сатурнду ыйык тутуп, аларга сыйынышканы айтылат. Бул эмгек жалпы Борбордук Азия, ошондой эле Кыргызстан жана кыргыздарын тарыхын окууда маанилүү булактардын бири болуп саналат.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</ins>АЖА'ИБ АЛ-БУЛДАН<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' </ins>(«Ажайып өлкөлөр») – XV кылымдын аягы – XVI кылымдын биринчи чейрегинде жашаган  хорасандык белгилүү астроном, математик Низам ад-Дин Абд ал-Али ибн Мухаммад ибн Хусайн ал-Биржандинин тарыхый-географиялык эмгеги. Алгач бул эмгек кимге тиешелүү экени белгисиз болуп, кийинчерээк башка кол жазмаларга (мис., XVI к. Султан-Мухаммад ибн Дарвиш Мухаммад ал-Муфти ал-Балхинин «Маджмаг ал-гара'иб» аттуу эмгеги) салыштыруу менен автору аныкталган. Ал-Биржанди башка араб-перс авторлору сыяктуу өз эмгегинде өлкөлөрдү жети географиялык климатка (иклим) бөлгөн. Түрктөр жашаган аймактарды 6-климатка киргизип, анын түштүк тарабы 2908, түндүгү 2715 фарсахка (1 фарсах – 6–8 чакырым) барабар экенин көрсөтөт. Анда түрк уруулары «чигил», «котондуктар» (хотан) ж.б. менен катар «кыргыздар» (хырхыз) тууралуу кыскача маалыматтар жолугат. Ал боюнча кыргыздар түрк элдеринин бири болуп, намазды түштүккө карап окушкан жана сүйлөгөн сөздөрү бири-бирине уйкашып, ыргактуу угулган. Мындан тышкары алар үчүн Марс планетасы жаман жөрөлгө катары саналып, Чолпон менен Сатурнду ыйык тутуп, аларга сыйынышканы айтылат. Бул эмгек жалпы Борбордук Азия, ошондой эле Кыргызстан жана кыргыздарын тарыхын окууда маанилүү булактардын бири болуп саналат.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: Миклухо-Маклай Н. Д. Описание таджикских и персидских рукописей. М.-Л., 1955; Кыргыздардын жана Кыргызстандын тарыхый булактары.Т. 1. /Котор. М.Кожобеков, Т.Абдиев Б., 2002.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ад.: Миклухо-Маклай Н. Д. Описание таджикских и персидских рукописей. М.-Л., 1955; Кыргыздардын жана Кыргызстандын тарыхый булактары.Т. 1. /Котор. М.Кожобеков, Т.Абдиев Б., 2002.</div></td></tr> </table>

Турганбаев Элебай http://wnu.edu.kg/KyrgWiki/index.php?title=%D0%90%D0%96%D0%90%27%D0%98%D0%91_%D0%90%D0%9B-%D0%91%D0%A3%D0%9B%D0%94%D0%90%D0%9D&diff=67086&oldid=prev 2025-01-23T04:48:43Z

<p>Created page with &quot;АЖА&#039;ИБ АЛ-БУЛДАН («Ажайып өлкөлөр») – XV кылымдын аягы – XVI кылымдын биринчи чейрегинде жашаган...&quot;</p> <p><b>Жаңы барак</b></p><div>АЖА'ИБ АЛ-БУЛДАН («Ажайып өлкөлөр») – XV кылымдын аягы – XVI кылымдын биринчи чейрегинде жашаган хорасандык белгилүү астроном, математик Низам ад-Дин Абд ал-Али ибн Мухаммад ибн Хусайн ал-Биржандинин тарыхый-географиялык эмгеги. Алгач бул эмгек кимге тиешелүү экени белгисиз болуп, кийинчерээк башка кол жазмаларга (мис., XVI к. Султан-Мухаммад ибн Дарвиш Мухаммад ал-Муфти ал-Балхинин «Маджмаг ал-гара'иб» аттуу эмгеги) салыштыруу менен автору аныкталган. Ал-Биржанди башка араб-перс авторлору сыяктуу өз эмгегинде өлкөлөрдү жети географиялык климатка (иклим) бөлгөн. Түрктөр жашаган аймактарды 6-климатка киргизип, анын түштүк тарабы 2908, түндүгү 2715 фарсахка (1 фарсах – 6–8 чакырым) барабар экенин көрсөтөт. Анда түрк уруулары «чигил», «котондуктар» (хотан) ж.б. менен катар «кыргыздар» (хырхыз) тууралуу кыскача маалыматтар жолугат. Ал боюнча кыргыздар түрк элдеринин бири болуп, намазды түштүккө карап окушкан жана сүйлөгөн сөздөрү бири-бирине уйкашып, ыргактуу угулган. Мындан тышкары алар үчүн Марс планетасы жаман жөрөлгө катары саналып, Чолпон менен Сатурнду ыйык тутуп, аларга сыйынышканы айтылат. Бул эмгек жалпы Борбордук Азия, ошондой эле Кыргызстан жана кыргыздарын тарыхын окууда маанилүү булактардын бири болуп саналат. <br /> Ад.: Миклухо-Маклай Н. Д. Описание таджикских и персидских рукописей. М.-Л., 1955; Кыргыздардын жана Кыргызстандын тарыхый булактары.Т. 1. /Котор. М.Кожобеков, Т.Абдиев Б., 2002.</div>

Турганбаев Элебай